bijan

نه شرقی نه غربی دولت سبز ملی

2009-10-12T10:51:00.000-07:00

کس نخارد پشت من جز ناخن انگشت من

2009-08-04T23:38:00.000-07:00

یار خیابانی من

با من و هم رای منی

در زیر باتوم وشلاق

یاور و همراه منی

گم شده رای من وتو

تو انتخابات سیاه

دشمن خاشاک و خسند

بسیج و ناجا وسپاه

رای من وتو نتونست

زنجیر ها رو پاره کنه

مشت گره کرده ی ما

میهن رو آزاد می کنه

خون بر گلوله پیروز است

2009-07-16T01:17:00.000-07:00

سیزده به در

2009-04-03T23:24:00.000-07:00

نوروز

2009-03-15T22:17:00.000-07:00

چون ابر به نوروز رخ لاله بشست

برخیز و به جام باده کن عزم درست

کاین سبزه که امروز تماشا گه توست

فردا همه از خاک تو بر خواهد رست

(خیام)

از سمرقند تا میان رودان

از ایروان تا سیستان

از دریای کاسپین تا خلیج همیشه پارس

فرا رسیدن نوروز در فلات ایران فر خنده باد

the views of iran

2008-09-29T22:59:00.000-07:00

آیین فره وشی

2008-09-17T23:18:00.000-07:00

اگر این آیین فره وشی را فرو هلید

بانگ دریغ در انجام گفتارتان بر خواهد خواست

اما چون این کیش را برافزایید

تا چند که کار و کوششتان در سراست

پیروزمند بر جناح کج اندیشانید

سیزده به در یک سال کم باران

2008-04-07T21:46:00.000-07:00

نوروز

2008-04-07T21:23:00.000-07:00

امروز و دیروز

2007-12-11T20:57:00.000-08:00

تاریخ این روزها را
هر کس که خواهد خواند
جز این سخن از ما نخواهد راند
این نسل سر در گم
بر توسن اندیشه هایشان لنگ٬
فرسنگ در فرسنگ
جز سوی ترکستان نمی رانند
تاریخ پیش از خویش را باری نمی خوانند

ما و آنها

2007-10-28T23:14:00.000-07:00

هنگامی که آمدند چیزی نداشتند

جز کتابی در دست

ما همه چیز داشتیم

زمین اسب اصالت

گفتند چشم ها را ببندید و بخوانید

وقتی چشم گشودیم چیزی نداشتیم

جز کتابی در دست

آنها همه چیز داشتند

اسب اصالت زمین

شهریورگان

2007-09-30T04:32:00.001-07:00

روز چهارم هر ماه در گاهشماری اوستایی شهریور نام دارد این نام در اوستا خشتروییریه می باشد
به چم پادشاهی یا کشور و فرمانروایی آرمانی
در چهره ی مینوی شهریور نماد قدرت و شهریاری اهورامزدا و در چهره ی زمینی نگهبان و
سرپرست فلزها است
گروهی از جشن های ایران باستان به نام جشن های آتش نامیده می شوند همانند جشن سده
٬جشن سوری (چهارشنبه سوری)٬ جشن آذرگان و جشن شهریور گان که دو جشن نخست سده
و سوری بیشتر جنبه ی ملی دارند اما جشن های آذر گان و شهریور گان ریشه در آیین زرتشتی
دارند
شهریور میان امشاسپندان از دیدگاه مقام در رده ی دوم پس از بهمن قرار دارد و در شهریورروز
از ماه شهریور جشن شهریور گان بر پا می شود شاید از این روی شهریور گان جشن آتش نامیده
می شود که با توجه به اغاز زمستان در گاهشماری کهن در شهریور ماه آتش را به سبب تغییر در
هوا می افروختند

امردادگان

2007-09-30T04:26:00.000-07:00

امرداد نام ششمین و به گفته ای دیگر نام هفتمین و واپسین امشاسپندان است در اوستا به گونه ی اِمِرِتاتَ
به چم نامردنی و بی مرگی و جاودانگی است در واژه های ایران باستان الف با فتحه مفتوح منفی کننده است مانند انیران(غیر ایرانی)و ...به بخش دوم واژه مرداد که مَر در اوستا به چم مردن است
افزوده می شود و بی مرگی و جاودانگی می شودو این یکی از صفت های اهورامزدا است اما در جهان خاکی نگاهبان گیاه و رستنی ها است همانند دیگر جشن های ماهانه در روز هفتم امرداد در گاهشماری اوستایی جشن امردادگان برگزار می شود
و آن آیین هایی است که در فضای باز انجام می شودبیرونی در این زمینه می گوید: و معنای مرداد آن است که مرگ و نیستی نداشته باشد و مرداد فرشته ای
است که به نگاهبانی گیتی و اقامه ی غذاها و دوا هایی که از گیاهان هستند و درمان کننده ی بیماری ها
هستند موکل است

جشن تیرگان

2007-07-11T23:50:00.000-07:00

در گاهشماری اوستایی تیر روز از ماه تیر سیزدهمین روز برابر با جشن تیرگان یا جشن آبریزگان است در زمینه ی پیدایش این جشن باور های گوناگونی وجود دارد که شاید مهم ترین آن داستان حماسی آرش کمانگیر باشد
آرش یک واژه ی اوستایی (ارخش)است یه چم تیرانداز که در اوستا،بخش یشت ها،تیر یشت،یشت هشتم آورده شده است

گویند در زمان پادشاهی منوچهر،افراسیاب شاه توران به ایران لشکر کشی می کند و منوچهر شاه را در تبرستان به بند می آورد و پس از گفتگو میان دو شاه، شاه ایران پیشنهاد کرد که جهت تعیین مرز،اندازه ی مسافت پرتاب یک تیر از سوی تیراندازی از سپاه ایران موافقت شود و سرکرده ی تورانیان این پیشنهاد را پذیرفت

امشاسپند سپندارمذ یکی از امشاسپندان درگاه خداوند به شاه ایران پیام آورد که دستور دهد کمانی با ویژگی های بایسته بسازند و پرتاب کننده ی آن را نیز نام برد به فرمان شاه،آرش که مردی دیندار و نیک کردار بود آماده شد و پوشاک از تن به در آورد و رو به شاه و مردمان گفت :پیکر مرا ببینید که از هر زخم و نادرستی پاک است می دانم اگر با همه ی نیرو تیری بیاندازم پیکرم پاره پاره خواهد شد و خواهم مُرد اما برای عشق به میهنم این کار را خواهم کرد سپس آن تیر را با تمام وجود رها کرد و آنگونه که گفت بمُرد، به خواست خداوند، باد آن تیر را از کوه رویان در البرز به دور ترین جای خراسان جایی میان فرغانه و تبرستان(رود جیحون در قزاقستان کنونی) برد وتیر به درخت گردوی بزرگی برخورد کرد زان پس زرتشتیان به یادبود چنین رخدادی در تیر روز از ماه تیر با پاشیدن آب به یکدیگر و هدیه دادن گل و سبزه به یکدیگر،پوشیدن تن پوش نو و هدیه دادن به یکدیگر،پختن نان و شیرینی گندم به برگزاری آیین تیرگان می پرداختند.
از آیین های ویژه ی این جشن این بوده که به دور کله قندی نخ زرین بسته که این نخ را تیر و باد می نامند سپس این نخ زرین را به یاد تیر و پیکان آرش به باد می سپردند چرا که باد تیر آرش را به دور دست ها برد.همچنین در این روز فال کوزه می گرفتند که هر کس چکامه(شعر) در کوزه انداخته سپس آرزویی می کرد و دختری دست در کوزه می کرد و فال هر کسی را به او می داد

باور دوم در زمینه ی پیدایش این جشن به زمان پادشاهی هوشنگ پیشدادی بر می گردد که وی نویسندگان را به رسمیت شناخت و آنان را گرامی داشت پس مردم جشن گرفتند و این جشن به یاد ارجمندی قلم (روز قلم ) بر جای ماند که امروزه با پیشنهاد نویسندگانی چون احمد شاملو، محمد علی سپانلو،فریدون مشیری،غزاله علیزاده،هوشنگ گلشیری،بیژن جلالی،عباس معروفی و... این روز به نام روز قلم نامگذاری شد که در گاهشماری خورشیدی روز چهاردهم تیراست

باور سوم که همان برابری روز و ماه تیر با یکدیگر همانند دیگر جشن های ماهانه زرتشتیان است

باور چهارم به گفته ی بیرونی در آثار الباقیه سیزدهم تیر روز ستاره تیر است وچون تیر نویسنده ی ستارگان است سیزدهم تیر را روز نویسنده نیز می نامند

باور پنجم به پادشاهی کیخسرو کیانی فرزند سیاووش باز می گردد که زمانی که از جنگ با تورانیان باز می گشت بر سر چشمه ای تنها ماند و در این هنگام فرشته ای بر وی فرود می آید و وی بیهوش می شود بیژن پسر گیو پس از او از راه رسید و بر چهر ه ی پادشاه ایران آب پاشید تا او به خود آید و چون کیخسرو در افسانه های ایران از جمله افراد جاویدان مانند الیاس و خضر است (کسانی که پادشاهی را رها کرده تا به نیایش خدا بپردازند)بنا براین ایرانیان این روز را جشن می گرفتند

و در پایان باور ششم که بر اساس آن جشن تیرگان ،آبریزگان نامیده می شود این است که در چنین روزی تیشتر فرشته ی باران بر اپوشه فرشته ی خشکسالی پیروز شد و باران بارید و زمین دگر باره سبز شد

در باور های ایران باستان فرشته ی تیر (تشتر)(شباهنگ) ستاره ی باران آور دانسته شده است و ستاره ی اپوش (اپوشه)دیو خشکسالی یا از بین برنده ی آب ها به شمار می رفته و هماورد تشتر بوده در تشتر یشت اوستا به گونه ای نمایش وار نبرد تشتر و اپوشه آمده است که گاه تشتر و گاه اپوشه پیروز این نبرد بوده اند
ستاره ی تشتر،ستاره ای سپید رنگ و پر نورترین ستاره ی آسمان است که نخستین طلوع بامدادی این ستاره در ایرانویج در آغاز تابستان بوده است و نام ماه تیر نیز از این رخدادگرفته شده است

در اوستا ویژگی های تشتر بدین گونه است: می ستاییم ستاره ی شکوهمند و درخشان تشتر را، آن افشاننده ی پرتو های سپید و درخشان را،آن درمانگر بلند بالای تیز پرواز را،آن بخشنده ی خانه ی آرام و خانه جوش را، آن درخشنده که افشاننده ی فروغ بی آلایش است ،آن در بردارنده ی تخمه ی آب ها

اما ستاره ی اپوشه ستاره ی پر نور و سرخ رنگ در صورت فلکی کژدم قرار دارد این ستاره در زمان های آغازین و میانه شب و در سراسر تابستان های گرم و خشک ایران در آسمان دیده می شود و بازه ی این دو ستاره از همدیگر به اندازه ی سه برج فلکی و نزدیک نود درجه است

چون در تابستان ستاره ی اپوش فرمانروای بی چون و چرای آسمان شبانه بود ،مردمان بودن این ستاره را با نبود باران در پیوند می دانستند بویژه که حتا جانور صورت فلکی نسبت داده شده به آن (کژدم) در جاهای خشک و گرم و بیابانی بیشتر پیدا می شود اما با گذشت هر روز از تابستان و نزدیک شدن به فصل باران ستاره ی تیشتر بالاتر و بالاتر و ستاره ی اپوش پایین تر و پایین تر می آید تا اینکه تشتر فرمانروای آسمان در فصل بارندگی می شود

نبرد کیهانی این دو، در تشتر یشت اوستا بدین گونه نشان داده شده است

آنگاه تشتر درخشان و شکوهمند با پیکری به مانند اسب سپید و زیبا و گوش های زرین و لگام زرنشان به دریای فراخکرت فرود می آید و به رویارویی او دیو اپوشه با پیکری به مانند اسبی سیاه به در می آید، یک گر سهمگین! آنگاه تشتر درخشان و شکوهمند و دیو اپوش هر دو به در می افتند و هردو با یکدیگر نبرد می کنند سرانجام تشتر درخشان و شکوهمند بر دیو اپوش چیره می شود و او را شکست می دهد

این نبرد سال پس از آن دوباره انجام می شود و این بار دیو اپوشه پیروز می شود که در اوستا بدین گونه آمده است

آنگاه تشتر درخشان و شکوهمند و دیو اپوش سه شبانه روز با یکدیگر در نبرد بودند سرانجام دیو اپوش بر تشتر درخشان پیروز می شود و او را شکست می دهد، پس آنگاه تشتر ناله و اندوه در خواهد داد که: وای بر من ای اهورامزدا،بدا به روزگار شما ای آب ها و گیاهان.
فزون بر آیین تیرگان گویا آیینی برای چشم به راه بودن ودیدن نخستین بالا آمدن بامدادی تیشتر بر فراز کوهستان ها در دوران باستان و جود داشته است که با جشن تیرگان در پیوند بوده است

در اوستا ستاره ی دیگری به نام "سئویس" از یاوران تیشتر دانسته شده است که با آگاهی از ویژگی های بر شمرده برای آن شاید ستاره ی "سهیل" باشد،زاویه ساعتی سهیل نزدیک زاویه ساعتی تشتر است

ستاره ی سئویس در اوستا یاور تشتر دانسته شده و کارش رسانیدن آب به همه ی کشور ها (هفت کشور) بوده است: او این آب را به همه ی هفت کشور می رساند تا همه از سالی خوب بهره مند شوند

که در این نوشته ی اوستا فرهنگ انسان دوستی و نوع دوستی ایرانی نمود پیدا می کند که خواستار خوشبختی همه ی مردم زمین است

جشن خردادگان

2007-06-05T01:15:00.000-07:00

خرداد ششمین روز از هر ماه در گاهشماری اوستایی است و ماه سوم هر سال ،که با آگاهی از سی و یک روزه بودن ماه های کنونی در نیمسال نخست بهار و تابستان خرداد روز از ماه خرداد برابر با چهارم خرداد جشن خوردادگان برگزار می شود
خرداد پنجمین امشاسپند است از شش امشاسپند بزرگ به همراه سروش (اورمزد)خرداد در اوستا "هئور تات" است که آمیزه ای است از هئور به چم رسایی و کمال و بزرگی و تا ت پسوندی است که دلالت دارد بر اسم مجرد مونث پس این نام یکی از ویژگی های اهورامزدا است که نشانه ی کمال و رسایی است و در جهان خاکی نگاهبانی آب با خرداد است پس در این روز جشن خردادگن با رفتن زرتشتیان به سرچشمه ها یا کناره ی دریاها و رودها برگزار می شده و با خواندن نیایش های ویژه ی این روز را با شادی و سرور و با خانواده و دوستان می گذراندند که هم اکنون نیز این آیین همانند دیگر آیین های ماهیانه نزد زرتشتیان برگزار می شود

نخستین چاه نفت خاورمیانه

2007-05-26T22:44:00.001-07:00

نخستین چاه نفت خاور میانه در سال ١٢٨٧خورشیدی برابر با ١٩٠٨میلادی پنجم خرداد در شهرستان مسجد سلیمان کشف شد
شهرستان مسجد سلیمان در شمال خاوری و در ١٢٥کیلو متری اهواز میان رشته کوه های زاگرس است که شیب این کوه ها به سوی جلگه خوزستان است جنس خاک این کوه ها از رس، گچ و آهک است و رود خانه ی بزرگ کارون از این کوه ها سرچشمه می گیرد آب و هوای مسجدسلیمان نیمه بیابانی است و بیشتر زمین های آن زیر کشت گندم و جو است گستردگی زمین های زیر کشت آن نزدیک٨٠٠٠٠٠هکتار است و از جاهای مهم دامداری خوزستان به شمار می آید همچنین دارای درخت های خودرو بلوط،بادام ،سدرو ون است . مساحت شهر نزدیک هفت هزار کیلو متر مربع است، بلندی از سطح دریا ٣٦٢متر و میزان بارندگی بین ٢٠٠ تا ٤٥٠ میلی متر متغیر است درجه ی گرما در تابستان به ٥٥درجه ی سانتی گراد می رسد.مهم ترین کو ه های آن آسماری ،تاراز،دلاو لندر می باشند و جمعیت کنونی آن نزدیک ٢٥٠٠٠٠نفر می باشد و زبان مردم این شهر فارسی با لهجه ی بختیاری است
در کاوش های باستان شناسی آثاری کهن مربوط به دوران زندگی غار نشینی ماقبل تاریخ در آن کشف شده است و گویا بر اساس افسانه ها در چنین جایی بوده است که هوشنگ شاه پیشدادی در اثر برخورد سنگ ، آتش را کشف کرد همچنین آثار باستانی دوران ایلامی،مادها ،پارس ها، سلوکیان ،اشکانیان و ساسانیان در این شهر یافت شده است . گفته می شود که روستای قلعه بردی از توابع مسجد سلیمان جایی بوده که کوروش بزرگ زاده شده است همچنین دو آتشکده ی بزرگ سرمسجد و برد نشانده در این شهر را می توان نخستین آتشکده ها و پرستشگاه های ایران دانست
پروفسور رومن گیرشمن باستان شناس نامدار فرانسوی که در مسجد سلیمان کاوش های باستان شناسی انجام داده بود پرستشگاه های سر مسجد و برد نشانده را پدران تخت جمشید و پاسار گاد نامید
نام کنونی مسجد سلیمان از نام آتشکده ی سرمسجد گرفته شده است که همین نام سر مسجد نیزبو سیله ی ساکنان آن زمان این منطقه روی آتشکده نهاده شد تا به عرب ها وانمود کنند که اینجا جای نیایش سلیمان پیامبر بوده و سنگ های بزرگ آتشکده را دیو های سلیمان پیامبر درست کرده اند! و به همبن دلیل هنوز بخش های کوچکی از این آتشکده باقی مانده است. اما در زمان ایلامی ها نام این مکان"آساک بود ودر زمان هخامنشیان"پارسوماش"سپس به"جهانگیری"و در سال ١٣٠٥ خورشیدی و به دستور زنده یاد رضا شاه و تصویب مجلس شورای ملی به مسجد سلیمان تغییر نام یافت
واقعیت این است که مسجد سلیمان آتشکده و یکی از کانون های گردهم آیی زرتشتیان بوده است و علت آن نیزنشت گاز ونفتی بوده است که از میان خاک و سنگ ها بالا می آمد و آتشکده های سرمسجد و بردنشانده را فروزان می کرده است وشاید این سرنخی شد برای باستان شناسان اروپای و آمریکایی تا بتوانند نخستین چاه نفت در خاور میانه را در این مکان در پنج خرداد سال ١٢٨٧ خورشیدی برابر با ١٩٠٨ میلادی کشف کنند ودر پی آن نخستین راه آهن،نخستین نیروگاه برق،نخستین خیابان آسفالت،نخستین بیمارستان مدرن،نخستین مخابرات و ... در این شهر ساخته شد هرچند هم اکنون این شهر با دوران آبادی پیش از انقلاب بسیار فاصله گرفته و رو به ویرانی نهاده است با وجود اینکه فوران خون سیاه نفتش دیگر شهر های ایران و حتا جهان از جمله لندن را آباد کرد و دلیل روشن این گفته این است که روبروی در ساختمان شرکت نفت بریتیش پترولیوم انگلیس شیر فلکه یکی از چاه های مسجد سلیمان گذاشته شده بود و روی آن اینطور نوشته شده بود که : هر انگلیسی که از روبروی این شیر فلکه رد می شود باید به پاس خدماتی که این چاه به اقتصاد انگلیس کرد کلاه خود را به احترام بردارد . نمی دانم که هنوز آنجا هست یا نه؟ و این شهر همانند داستان ققنوس است که در آتش خود ساخته ی خود سوخت و خاکستر شد تا دیگری زاده شود وزندگی کند

سرود ملی ایران

2007-05-22T23:14:00.000-07:00

ای ایران ای مرز پر گهر
ای خاکت سرچشمه ی هنر
دور از تو اندیشه ی بدان
پاینده مانی و جاودان
ای دشمن ار تو سنگ خاره ای،من آهنم
جان من فدای خاک پاک میهنم
مهر تو چون شد پیشه ام
دور از تو نیست اندیشه ام
در راه تو کی ارزشی دارد این جان ما
پاینده باد خاک ایران ما
سنگ کوهت در و گوهر است
خاک دشتت بهتر از زر است
مهرت از دل کی برون کنم؟
بر گو بی مهر تو چون کنم
تاگردش جهان و دور آسمان به پاست
نور ایزدی همیشه رهنمای ماست
مهر تو چون شد پیشه ام
دور از تو نیست اندیشه ام
در راه تو کی ارزشی دارد این جان ما؟
پاینده باد خاک ایران ما
سرود ملی ایران سروده ی حسین گل گلاب،آهنگساز استاد روح الله خالقی، و با صدای استاد بنان نخستین بار در سال ١٣٢٣خورشیدی در تالار دبستان نظامی ایران سروده شد و زان پس به عنوان سرود ملی ایران برگزیده شد در این سرود هیچ واژه ی غیر فارسی استفاده نشده است و گفته می شود که ملودی بنیادی اش از برخی موسیقی های حماسی بختیاری گرفته شده است این سرود یکی

از ماندگار ترین سرود های تاریخ موسیقی ایران است

دهم اردیبهشت روز ملی خلیج تا ابد فارس

2007-04-29T22:23:00.000-07:00

اردی بهشتگان

2007-04-23T02:20:00.000-07:00

نخستین جشن از جشن های آتش ،جشن اَردی بهشت گان است که اَردی بهشت روز است از ماه اَردیبهشت روز سوم هر ماه در گاهشماری اوستایی و با آگاهی از اینکه ماه ها در گاهشماری اوستایی همه سی روزه می باشند و سی ویک روزه بودن شش ماه نخست سال در گاهشماری خورشیدی این جشن در دوم اَردی بهشت خورشیدی برگزار می شود
به موجب اوستا اَردی بهشت دومین امشاسپند است این نام در اوستا" اشا وهیشتا" یا "اَرته وهیشته" می باشد که بخش نخست آن اشا یا ارته به چم(معنی) درستی و راستی و نظم و بخش دوم صفت عالی به چم بهترین است که روی هم رفته به چم بهترین راستی و قانون است اما واژه ی اُردی بهشت که هم اکنون گفته می شود در اصل اَردی بهشت است به فتحه ی اَ که اَرد به چم مانند است و روی هم" مانند بهشت" معنی می دهد چون این ماه در میان بهار است و در این هنگام گل ها و گیاهان در اوج شکفتن و نشو نما می باشند بنابر این آن را اَردیبهشت می خوانند و نام دیگر جشن اَردیبهشتگان، گلستان جشن می باشد در این جشن با برگزاری آیین های شاد و خواندن اَردی بهشت یشت از اوستا تلاش برگزار کنندگان برای رسیدن به بهترین راستی نمودار می شود. این جشن همانند جشن گل است که در دیگر کشورها برگزار می شود
چنانکه همه ی امشاسپندان دارای دو وجه مینوی و زمینی می باشند این امشاسپند در جهان مینوی نماینده ی پاکی و راستی و قانون اهورایی و در زمین نگاهبانی آتش به او داده شده است که آتش همان داد و پارسایی است .ابوریحان بیرونی امشاسپند اردیبهشت را تمیز دهنده ی راستی و دروغ می داند چون این فرشته نماینده ی راستی است هر که به او توجه کند در راه راست گام بر می دارد و هر کس از او دوری کند از ویژگی های او بی بهره است
در بخشی از اوستا نوشته شده است که اهریمن با پیدایش زرتشت می گریزد و فریاد می زند"زرتشت مرا بسوزانید با اشاو هیشتا و از زمین براند" چون اهریمن نماینده ی بی نظمی و آشوب و دروغ و ناپاکی است با آتش راستی و پاکی گریزان می شود

brazier

2007-04-10T02:50:00.000-07:00

Sunset fadeth in the west
People go to their shelter
Fire of brazier is light everywhere
خورشید در مغرب غروب می کند
مردم به خانه هایشان می روند
آتش آتشدان همه جا را روشن کرده است
Robert francis

جشن فرودوگ

2007-04-06T03:25:00.000-07:00

جشن" فرودُگ" نخستین جشن از جشن های ماهانه ی زرتشتیان است که درنوزدهم فروردین٬ فروردین روز از ماه فروردین در گاهشماری اوستایی و به یاد درگذشتگان برگزار می شود
نامیدن این جشن به نام فروردینگان اشتباه است چون جشن فروردینگان از آغاز پنج روز پایانی اسفند ماه تا پایان پنجه و آغاز سال نو برگزار می شده است و هم اکنون بخش های از این جشن همانند آتش افروزی در شب پایانی سال یا همان چهارشنبه سوری که این باور بوده است که با برپایی آتش فروهرها که از جای آسمانی شان در حال پایین آمدن هستند با دیدن آتش مقدس که بیانگر ذات پروردگار است و نشان گرمی و شادمانی و مهربانی و نگاهبانی پیوند قوم های آریایی که میان خانه هاشان روشن و فروزان است شادمان می شوند در واقع این بر افروختن آتش پس از اسلام تبدیل به چهارشنبه سوری شد چون تازیان چهارشنبه سوری را شوم می دانستند٬گذاشتن خوراکی بر پشت بام ها که هم اکنون بسیار کم در جاهای روستایی و سنتی انجام می شود٬ سیاهی چهره ی حاجی فیروز٬ خانه تکانی شب عید٬ سفره ی هفت سین همه ازآیین های جشن های ده روزه ی فروردینگان می باشند
بنیاد جشن های نوروز و فروردینگان و فرود گ یکی می باشد و بر پایه ی فروهر بنیاد شده اند هر چند هر کدام جشنی ویژه و جدا بودند آنگونه که نوروز جشنی ملی به گرامیداشت فرا رسیدن سال نوو آغاز بهارطبیعت است که به جمشید شاه پیشدادی نسبت داده می شود٬ فروردینگان جشنی ده روز که برای فروهر درگذشتگان و در زمان کهن که آرامگاه وجود نداشته برگزار می شد و فرودگ که در فروردین روز از ماه فروردین و در آرامگاه درگذشتگان برگزار می شود
نام نخستین ماه سال فروردین از همین فروهر گرفته شده است که برای آگاهی بیشتر به بررسی واژه ی فروهر می پردازیم
واژه ی فروهر یا فره وشی از دو بخش فرَ به چم(معنی) پیش و جلو و وهَرَ یا وَشی به چم روییدن شکفتن و باورداشتن است که روی هم رفته به چم نیروی پیشبرنده و بالندگی و نیروی نگاهبان و پشتیبان است و یکی از پنج نیروی وجودی انسان است که چهار نیروی دیگر اَهو یا اَخو که همان جان است٬ دَئنا که همان دین و وژدان است ٬بَئوذ یا بوی که همان نیروی خرد و هوش است و اوروَن که همان روح و روان آدمی است
امروزه فرودگ میان زرتشتیان ایران و پارسیان هند برگزار می شود و فرودگ آیین تازه تری نسبت به فروردینگان است چون در آن زمان مردگان را خاک نمی کردند تا برای برگزاری این جشن به آرامگاه ها بروند بلکه مردگان را در دخمه هایی که امروزه آثاری از آنها نیز در یزد کرمان و حتی ازبکستان و دیگر جمهوری های آسیای میانه به جای مانده است می گذاشتند تا روان زودتر از تن جدا وبه آسمان برود وهم می گفتند که خاک کردن مردگان٬ خاک که یکی از چهار آخشیج(عنصر) مقدس است را آلوده می کند و پیدا است که در آن زمان این جشن به نام فروردینگان ودر ده روز پایانی سال در گاهشماری اوستایی برگزار می شد که خانه ها را پاک می کردند همه جا را تمیز و آراسته می کردند و گل و گیاه و نقل ونبات و آتش و چراغ روشن در سفره می نهادند که امروزه در آغاز سال نو به شکل سفره ی هفت سین درآمده است
و در پایان امروز در جشن فرودگ نیز گل و گیاه و شمع و آجیل لُرک و نان سیروگ که در روغن کنجد می پزند بر سر آرامگاه درگذشتگان پخش می شود و نیایش ها و سرود های آفرینگان خوانی همگانی٬ آفرینگان دهمان٬ یک کرده سروش٬ همازور دهمان و فروردین یشت به وسیله موبدان خوانده می شود

سیزده بدر

2007-04-03T05:18:00.000-07:00

شش فروردین زادروز زرتشت

2007-03-30T04:28:00.000-07:00

شش فروردین زادروز نخستین پیام آور خرد راستی شادی و دوستی اشوزرتشت به دوستدارانش فرخنده باد

نوروز persian new year

2007-03-17T01:43:00.001-07:00

نگه کن باد فروردین که جان پرداز می آید
تو گویی موکب کوروش سوی شیراز می آید
زمین می رقصد از نوروز کوهستان خروشان است
بهار عشوه گر را بین چو سرو ناز می آید
فلک خندان ملک شادان ز نوروز شهنشاهان
نگر بر خیل اهریمن که افسون ساز می آید
هزار و بلبل و کوکو به سیر سنبل و شب بو
که گیتی را دگر سال و دگر آغاز می آید
فرا رسیدن سال ٧٠٢٩میترایی و ٣٧٤٥یکتایی به همه ی ایرانیان خجسته باد

پاینده باد راه دکتر مصدق

2007-03-04T01:02:00.000-08:00

پیشوای من مصدق
مرد آزاد
مردی که هفتاد سال برای آزادی نالید
من هر چه کنند در هوای تو دم خواهم زد
اما من به دانستن از تو نیازمندم
خود را ز من دریغ مکن
بگو که در هر لحظه کجایی و چه می کنی
تا بدانم در آن لحظه کجا باشم و چه کنم
گزیده ای از گفته های شریعتی به دکتر مصدق
چهارده اسفند سالروز درگذشت بزرگمرد ایران٬ دکتر مصدق را گرامی می داریم

نمایشگاه فرهنگ زرتشتیانzoroasterian exhibition 2007

2007-02-28T21:31:00.000-08:00

ما از نژاد آفتاب بودیم همزاد آتش با سرنوشت تیره ی خاکستر نمایشگاه آیین و فرهنگ زرتشتیان از دهم تا شانزدهم اسفند-تهران-فرهنگسرای ملل tehran-iran3/1/2007-3/6/2007

جشن سپندارمذ

2007-02-17T22:24:00.000-08:00

روز پنجم از هر ماه به نام "سپنته آرمییتی" است که چهارمین امشاسپند در دین زرتشتی است این واژه آمیزه ای است از " سپنته" به چم پاک و مقدس و" آرمی تی" به چم فروتنی و بردباری٬پس نام امشاسپند سپندارمذ به چم سازگاری و فروتنی و بردباری نیک و مقدس است این واژه در پهلوی به گونه ی سپندارمت و در پارسی سپندارمذ٬ اسفندار مذ و اسفند شده است
سپندارمذ روز پنجم از هر ماه(بیست ونهم بهمن ماه کنونی) و ماه دوازدهم سال است این امشاسپند در چهره ی مینوی نماد بردباری و سازگاری اهورامزدا است و در جهان خاکی نگاهبانی زمین به وی سپرده شده است همچون دیگر جشن ها ی دوازده گانه ی سال چون روز و ماه سپندار مذ (اسفند) روی هم قرار می گیرند جشن سپندار مذ (اسفندگان ) برگزار می شود به گفته ی ابوریحان بیرونی اسفندار مذ ایزد موکل بر زمین و نگاهبان زنان پارسا و درست کار بوده است و بنا بر این این روز عید بانوان بوده است و مردان به جهت گرامی داشت به آنان هدیه می دادند نه تنها مردان در این روز به زنان هدیه می دادند بلکه به گونه ای روز فرمان روایی زنان نیز بوده است و مردان کار های روزانه ی زنان در این روز را انجام می دادند که اینکار نشان دهنده ی احترام انسانی مرد به زن و باور داشتن به برابری حقوق و یکسان بودن مکان انسانی زن ومرد بوده است چه امروز هنوز مردانی هستند که در هزاره ی سوم انجام کار های روزانه زنان را برای خود ننگ می دانند!
چون دادن هدیه و ارمغان در این جشن بوده است آن را مژد گیران یامزد گیران نیز می گفتند.
بنا به گفته ی دیگر چون در این روز بانوان و دوشیزگان شوی و مرد زندگی خو.د را بر می گزیدند آن را جشن مرد گبران نیز می گفتند(؟ ) همچنین یک آیین دیگری که در این روز برگزار می شد رقعه کژدم بوده که این یک آیین همگانی بوده و لزوما ازآیین های پارسیان نبوده بدین گونه که که در بامداد روز پنجم از کوبیدن و به هم آمیختن انار و مویز چیزی می ساختند که از زیان سم ونیش پیشگیری می کرد هم چنین نوشته هایی بر کاغذ چها گوش نوشته و بر سه جهت خانه به روی دیوار می چسباندند و جهت درب ورودی را نمی گذاشتند از آن روی که گزندگان به ویژه کژدم از آن جهت بیرون روند
یک متن کوتاه پهلوی در این زمینه نوشته های درون کاغذ را اینچنین بیان می کند :
ماه سپندارمذ و روز سپندارمذ وروز سپندارمذ و سپندارمذ ماه ٬ماه سپندارمذ روز بستم زهر٬سم و زفر همه ی خرفستران(جانوران زیانکار)به نام و نیروی فریدون نیو و یاری ستاره ی ونندهرمزد آفریده باوریگان (که همیشه) روا باد٬ایدون باد
سپندارمذ روز خیز ای نگار
سپند آر ما را و جام می آر
می آر از پی آن که بی می نشد
دلی شاد مان وتنی شاد خوار
سپند آر پی آن که چشم بدان
بگرداند ایزد از این روزگار
شایسته است که ما در کنار برگزاری و توجه به جشن ولنتاین نیم نگاهی هم به آیین های نیاکانمان داشته باشیم و سپندارمذ را که بیش از سه هزار سال پیش در ایران به همانندی جشن ولنتاین بوده گرامی داریم یا ازآن به نام روز مادر و زن نام ببریم

صادق هدایت

2007-02-17T01:52:00.000-08:00

در زندگی چیزهای دیگری هم هست

صادق هدایت -زادروز بیست و هشتم بهمن١٢٨١خورشیدی -درگذشت نوزده فروردین١٣٣٠خورشیدی

جشن" سده" جشن بزرگداشت آتش

2007-01-27T00:37:00.000-08:00

بر لشکر زمستان نوروز نامدار / کرده است رای تاختن و آهنگ کارزار
و اینک بیامده است به پنجاه روز پیش / جشن سده طلایه ی جشن نوروز
روشنی ٬آتش٬نور٬ خورشید همیشه نماد زندگی رویش و بالیدن بوده است این آخشیج(آتش) همیشه پیش ایرانیان پاک و گرامی بوده است چنانچه آن را تجلی وجود خداوند می دانسته اند و به همین رو در ستایش و بزرگداشت آن آیین های خود را برگزار می کردند پرستش سو ایرانیان کهن و آریایی ها از دور ترین دوران ها تا کنون رو به سوی آتش و نور بوده است و از این رو ا ست که انگ آتش پرستی را به یزدان پرستان می زنند
میان آریایی های هند وایرانی گفته های گوناگونی در پیوند با پیدایش آتش وجود دارد که مهم ترین آنها در شاهنامه ی فردوسی و نسبت دادن پیدایش آتش در یک پیش آمد به دست هوشنگ شاه پیشدادی است که در رهگذر هوشنگ شاه ماری سیاه پدیدار شد و هوشنگ سنگی به سوی آن مار سیاه پرتاب کرد که جرقه پرید و در خس وخاشاک افتاد . آتش پدید آمد و مردم آتش را روشن نگه داشته و هر ساله در همان هنگام جشنی بزرگ به یاد بود آن پیشامد فرخنده بر پا می کردند و این جشن تاکنون ادامه یافت آتش کنایه از زیبایی٬زندگی و آسایش و وجود خداوند است و مار سیاه کنایه از تباهی و مرگ و هر چیز اهریمنی است
این آتش گرم و روشن وپاک / و ین بال گشوده سوی افلاک
گه اوج گرفت و گاه بنشست / بنشست اما نرفت از دست
رنجور شد ودوباره جان یافت / افتاده شد و زنو توان یافت
هشدار اگر زبان گشاید / بس راز نهفته را نماید
گوید به تو از خدیو هوشنگ / از جام جم و کشاکش جنگ
از بازی اشکبوس و خاقان / از رستم و سرگذشت ایران
از اسکندر و تازیان و چنگیز / از دشمن دون و خصم خونریز
گوید به تو هر وجب از این خاک / از پرتو عشق شد چنین پاک
از خون دل دلاورانش / سرخ است شفق درآسمانش
فریاد برآورد که ملک ایران / هرگز نشود خراب و ویران
این ملک ز بس که زیر و بم دید / چون آهن آبدیده گردید
گر جشن "سده" هنوز برجاست / زنهار ز پایمردی ماست
این شعله دیرپا نمیرد / خاکستر مرگ کی پذیرد
ایرانی پاکزاد زنهار / این آتش گرم را نگهدار
سده واژه ای پارسی است در پهلوی به گونه ی "ستگ" یا "سذگ" یا "سذ" بوده است به هر روی واژه ی سد ه به چم سد (صد) است و هم اکنون در پارسی کنونی سده به چم سد سال در برابر قرن به کار می رود همانگونه که می دانیم در گذشته ایرانیان سال را به دو فرگرد (فصل) بخش می کردند تابستان بزرگ یا "همه" که هفت ماه بود از آغاز فروردین تا پایان مهر ماه و زمستان بزرگ "زینه" که از آغاز آبان ماه تا پایان اسفند ماه بود که پنجه(پنج روز زیادی سال ) نیز به آن افزوده می شد و با گذشت سد روز از آغاز زمستان بزرگ در دهم بهمن ماه(آبان روز) "جشن سده" برگزار می شد بنا به گفته ی دیگری از بیرونی دانشمند بزرگ ایران سده همان سد شب وروز مانده به پایان سال است که از ده بهمن تا پایان اسفند ماه است گویند چون سد روز از آغاز زمستان گذشت و از شدت واوج سرما کاسته شد این باور بوده است که با برپایی آتش بزرگ سده باز مانده های سرما را نابود کنند این جشن جشنی همگانی همچون جشن های گاهانبار است چون همه در گردآوری مقدمات آتش با هم همکاری دارند
جشن های اتش در میان فرهنگ های کهن دیگر نیز وجود داشته است همچون فرهنگ بومیان آمریکا مانند اینکاها آزتک ها و مایا ها – آتش کرم روز های پرهیز کاتولیک ها در آلمان ٬ اتریش ٬سوییس٬فرانسه و بلژیک-آتش پاک در روز های شنبه عید پاک- آتش نیمه ی تابستان بیست و سوم یا بیست وچهارم ژوئن جشن سن ژوان-آتش ماه مه شب جشن سنت وبور-آتش پاییز در روسیه
جشن آتش در روزهای میانی ماه فوریه (نیمه ی دوم بهمن ماه) که نزد ارمنی ها برگزار می شود برگرفته از فرهنگ ایران باستان است که این جشن "تیانتاراج" نام دارد و در هفته ای به نام "باری گنتان" در شب روزی که "ترندس" نامیده می شود برگزار می شود در این جشن آتشی بزرگ در آتشدانی در کلیسا گذاشته می شود و گردآن به پایکوبی و شادمانی می پردازند و هنگام رفتن به خانه هر یک چوبی یا شمعی را با آن اتش افروخته و با خود به خانه می برند
بزرگترین و با شکوه ترین جشن سده تاکنون را "مردآویج"دیلمی در سال های پس از یورش تازیان به ایران و فرمانروایی تازیان در کناره های زاینده رود در اسپاهان(اصفهان) بر پا ساخت. این ایرانی دلیر و میهن پرست بر آن بود تا شکوه و بزرگی و آزادگی و آیین های پر شکوه ایران رادوباره زنده کند او همچنین می خواست تا ایوان شگفت انگیز کسرا را باز سازی کند مرد آویج دستور داد تا در دشت بزرگ کنار زاینده رود پشته های بزرگ هیزم و خار و تنه های بزرگ نخل میان تهی و پر از قیر گرد آوری کردند و در آیین ویژه ای چنان آتش بزرگی را برپا ساختند که تا فرسنگ ها شعله های آن دیده می شد و گویی دوباره ایران به دوران پر شکوه هخامنشیان وساسانیان باز گشته است...اما شور بختانه پس از آن و از ترس گسترش دوباره فرهنگ ایرانی وبرخاستن دوباره ی غول شاهنشاهی ایران در دسیسه ای مردآویج را از بین بردند بی آنکه بدانند راستی هیچگاه نابود نخواهد شد

ای مزدا تو را توانا و پاک شناختم آن گاه که دانستم در پرتو توانایی های تو آرزو های ما برآورده خواهد شد٬آن گاه که در یافتم راستان و دروغ گویان را جداگانه پاداش و پاد افره خواهی بخشید آن گاه پی بردم در پرتوی گرمای آذر تو که نیرومندی اش از اشاست نیروی منش نیک به من روی خواهد آورد
" زرتشت یسنا/گات ها/هات ٤٣/بند٤

جشن بهمنگان

2007-01-15T23:58:00.000-08:00

روز دوم بهمن ماه در گاهشماری اوستایی بهمن روز است برابر با بیست و ششم دی ماه در گاهشماری خورشیدی که در این روز جشن" بهمنگان" برگزار می شود این روز به امشاسپند بهمن تعلق دارد در اوستا بهمن "وهومنه است که آمیزه ای است از دو واژه ی وهو یا وسو به چم خوب ونیک که در هخامنشی این واژه وهو در سانسکریت وسو و در فارسی کنونی به شده است و بخش دوم واژه "منه" یا من" به چم اندیشیدن است پس وهومن یا وهومنه یا وهیشامنه که در فارسی کنونی"بهمن" گفته می شود به چم نیک اندیشی و نیک منشی است و واژه ی روبروی آن "اک منه "به چم بد اندیشی است که اک یا اکا در فرهنگ اوستایی به چم گزند و آسیب است
در نوشته های پهلوی همچون بندهشن و دینکرد "بهمن" نخستین آفریده ی پروردگار است در جهان مینوی وهومن امشاسپند در چهره ی نیک منشی و خرد و دانایی خداوند و از ویژگی های برجسته ی اهورایی است اما در جهان خاکی نگاهبان بشر و چارپایان است
جشن بهمنگان از زمان ساسانیان تا پیش از یورش مغول ها در ایران بوده است و آیینی همگانی و رایج بوده است در این روز در دیگی به نام" بهمنجه" آشی به نام "دانگو" از گندم ماش نخود عدس لوبیا و باقلا می پزند و مهمانی می دهند این آش را هفت دانه نیز می گویندیکی از ویژگی های این جشن حس همکاری و کار گروهی آن بوده است بدین گونه که هر یک از همسایه ها دانگ خود را به خانه ای که در آن آش پخته می شده می دادند و از این رو به آن "دانگو" می گویند آشی با چنین ویژگی های همانندی در میان کوچ نشینان بختیاری نیز پخته می شده و می شود که به آن "دندورو" به چم رویش دهنده ی دندان می گویند و آن را از شامگاه تا بامداد روی آتش ملایم گذاشته و هفت دانه از آن را به سوزن و نخ می کنند و بر روی کلاه کودکی که هنوز دندان های آن رشد نکرده می زنند تا همچون باز شدن گندم از پوسته ی خود در هنگام پختن٬ دندان های بچه نیز در بیاید گویا در این خوراک از گیاه بهمن سرخ و بهمن سفید نیز استفاده می شد که این گیاه دارای ویژگی دارویی بوده و در روزگار ایران باستان این باور بوده که خوردن آن به تقویت حافظه کمک می کند آن را به گونه ی تازه در خوراک می پختند و خشک شده ی آن را دم کرده و می نوشیدند یا به گونه ی گرد روی خوراک می ریختند و یا با گرد قند ونبات آمیخته و می خوردند این گیاه در فرانسه بهن خوانده می شده و در گذشته ریشه ی بهمن سرخ وسفید در داروخانه های اروپایی گویا استفاده می شده است یکی از دیگر آیین های این روز آن بوده که مردم در این روز به کوه می رفتند و گیاهان ویژه ای که ویژگی دارویی داشته را می کندند و در این یک سال استفاده می کردند گروهی از این آیین ها که در جشن بهمنگان انجام می شود را به جاماسپ وزیر خردمند ویشتاسب"گشتاسپ" پادشاه دوران زرتشت نسبت می دهندابوریحان در کتاب "التفهیم" می گوید: بهمنگان (بهمنجه) بهمن روز است از ماه بهمن و در این روز بهمن سپید با شیر سره (خالص) می خورند
اما در خراسان هنگام این جشن مهمانی کنند بر دیگی که اندرو از هر دانه ی خوردنی و تره و سبزی وجود دارد همانگونه که از گفته های اسدی توسی و بیرونی بر می آید بهمن نام همان گیاهی است که بویژه دز این جشن خورده می شده است و آن گیاهی است با ریشه ی سفید رنگ یا سرخ رنگ(همانند زردک یا هویج

در خرده اوستا آمده است : در بهمنگان به خجستگی این که امشاسپند بهمن در جهان مادی نگاهبان چارپایان سودمند است در این روز از خوردن گوشت پرهیز می شود بسنجید با عید قربان در فرهنگ امروزی که برگرفته از فرهنگ تازیان است اصولا ایرانیان وارونه دیگر فرهنگ ها در جشن ها و آیین های خود از قربانی کردن و خونریزی پرهیز می کردند و این آیین خونریزی ویژه ی سامی نژادان و رومیان بوده است
زرتشیان امروزه این جشن را روز پدر می دانند از این رو که بهمن نماد خرد ورزی و اندیشه ی نیک است و این اندیشه ی نیک پندی است که پدران به فرزندان خود می آموزند پس بایسته است که ایرانیان این روز را روز مرد و پدر چشن بگیرند

سرچشمه هایی که از آنها استفاده شد

فرهنگ واژگان پارسی دکتر معین
فرهنگ ایران باستان ابراهیم پورداوود
تارنمای یتا اهو
گاهشماری و جشن های ایران باستان هاشم رضی

zoroaster زرتشت

2006-12-26T05:24:00.000-08:00

there is one path that of truth (zoroaster) راه در جهان یکی است و آن راستی است
پنجم دی سالروز درگذشت اشو زرتشت یادش را گرامی می داریم
نگاره از خدارحم غیبی و ایرج ضیا تبری

شب "یلدا" شبی به درازای تاریخ

2006-12-20T09:50:00.000-08:00

دهخدا چنین گفت یلدا واژه ای سریانی است به چم زایش و زادن یا میلاد و تولد
یکی از کهن ترین جشن های خانوادگی ایران بوده و شاید این رمز ماندگاری جشن های اینچنینی مانند نوروز و سیزده به در باشد...این جشن از روزگاران کهن درسرزمین ایران بوده وهست در این بلند ترین شب سال همه ی خانواده گرد هم آمده و با خوردن میوه و آجیل در نبرد خورشید وگرما برابر تاریکی و سرما خورشید را تا سپیده دم همراهی می کنند
خوردنی های ویژه ی این شب هندوانه انار آجیل خربزه و تخمه است
می گویند در گذشته ی دور دو روز پیش از فرا رسیدن شب چله مرد های جوان خوانچه های چهار گوش پر از میوه را به خانه های نامزد های خود می فرستادند و خانواده ی دختر نیز به جای آن تن پوش و پارچه ی نا دوخته را می فرستادند
فال حافظ و خواندن شاهنامه ی جاودان فردوسی از دیگر آیین های این شب است
این جشن به دوران پیش از زردشت بر می گردد به آیین میتراییسم(مهر پرستی) چون خورشید پس از یک شب دراز بالا می آید گویی دوباره زاده شده است و آن را روز زایش خورشید می دانستند که گویی با روز زایش مسیح در بیست و پنج دسامبر در پیوند باشد این جشن به اندازه ای که گاهشماری درست شده است کهن است
گویا فزون بر نام های شب چله و شب یلدا در گذشته به آن شب عموچله نیز می گفتند؟ بر اساس باور گذشتگان عمو چله نماد آشتی میان همسران است و از چند روز پیش از شب چله خانه را برای رسیدن عمو چله پاکیزه می کنند چیزی همانند بابا نویل
بی بی شرقی غزل چشم سیاهت شب یلدا رو چراغون می کنه
یه چیزی داره نگاهت منو تا معجزه مهمون می کنه

جشن های دیگان

2006-12-15T01:26:00.000-08:00

دی یا دتوشو به چم آفریدگار است از ریشه ی" دا "به چم دادن ساختن و آفریدن ودر نامه های اوستایی بیشتر به جای واژه ی اهورامزدا به کار گرفته می شد اگر به نام سی روز ماه در گاهشماری اوستایی نگاه کنیم می بینیم که روز های هشتم پانزدهم و بیست وسوم هر ماه به نام دی نامگذاری شده اند که برای پیشگیری از اشتباه نام هر کدام را با نام روز پیشتر می آمیزند مانند دی به آذر دی به مهر و دی به دین و همچنین نخستین روز ماه که اورمزد نام دارد که آنهم نام خداوند است بنا براین در ماه دی چهار روز به نام خدا نامیده و چهار بار جشن گرفته می شود.
بیرونی در کتاب قانون مسعودی از این جشن به نام عید دی الاول نام برده است چون دی در اوستا یکی از نام های خداوند است و یکی از ماه های پر ارج می باشد نخستین جشن از جشن های چهار گانه دیگان در گاه شماری اوستایی روز پس از شب یلدا(خور روز یا خرم روز) برگزار می شده است که با روز زایش خورشید نیز همزمان بوده ودر آیین میتراییسم نیز گرامی داشته می شد و دیگر سه جشن شادی افزای دیگر که در روز های هشتم پانزدهم و بیست و سوم ماه های اوستایی با شکوه و شادی ویژه ای برگزار می شد که در گاه شماری خورشیدی کنونی روزهای بیست و پنج آذر دوم دی ماه نهم دی ماه و هفدهم دی ماه می باشد.
نام های سی روز ماه در گاهشماری اوستایی به گونه ی زیر است:
اورمزد که همان اهورامزدا است
بهمن : اندیشه ی نیک
اردی بهشت: بهترین راستی و پاکی
شهریور: شهریاری نیرومند
سپندار مذ(اسفند): فروتنی و مهر پاک
خورداد: تندرستی و رسایی
امرداد: بی مرگی و جاودانگی
دی بآذر: آفریدگار
آذر: آتش
آبان : آب ها هنگام آب
خیر(خور): خورشید
ماه: ماه
تیر: ستاره ی تیر ستاره ی باران
گوش :جهان هستی
دی بمهر: آفریدگار
مهر: دوستی پیمان
سروش: فرمانبرداری
رشن: دادگری
فروردین: فروهر نیروی پیشرفت
ورهرام(بهرام): پیروزی
رام: رامش شادمانی
باد: باد
دی بدین: آفریدگار
دین: بینش درونی وژدان
ارد: خوشبختی دارایی و خواسته
اشتاد: راستی
آسمان: آسمان
زامیاد: زمین
مانتره سپند: گفتار پاک
انارام: فروغ و روشنی های بی پایان

the universal human rights day

2006-12-10T03:13:00.000-08:00

as you see in below today is global humanrights day in the world and the first king in the world who respected human was cyrus the great king of persia(iran)and this is the most important part of its ancient cylinder about human rights

منم کوروش٬شاه جهان٬شاه بزرگ٬شاه توانمند٬شاه بابل٬شاه سومر واکد٬شاه چهار گوشه جهان پسر کمبوجیه٬ شاه بزرگ٬...نوه

کوروش٬شاه بزرگ٬نبیره ی چیش پیش شاه بزرگ.....
آنگاه که بدون جنگ و پیکاروارد بابل شدم٬همه ی مردم گام های مرا با شادمانی پذیرفتند در بارگاه پادشاهان بابل بر تخت شهریاری نشستم مردوک خدای بزرگ بابل دل های پاک مردم را متوجه ی من کرد.....زیرا من او را ارجمند و گرامی داشتم.
ارتش بزرگ من با دوستی و آرامی وارد بابل شد نگذاشتم رنج و آزاری به مردم این شهر و این سرزمین وارد آید وضع درونی بابل و جایگاه های مقدسش قلب مرا تکان داد....من برای صلح و دوستی کوشیدم.
من برده داری را برانداختم به بدبختی آنان پایان بخشیدم فرمان دادم که همه ی مردم در پرستش خدای خود آزاد باشند و آنان رانیازارند فرمان دادم که هیچکس اهالی شهر را از هستی ساقط نکند.
مردوک خدای بزرگ بابل از کردار من خشنود شد..او برکت ومهربانی اش را ارزانی داشت ما همگی شاد مانه در دوستی و آشتی مقام بلندش را ستودیم....
من همه ی شهر هایی را که ویران شده بود را از نو ساختم فرمان دادم همه ی نیایشگاه هایی که بسته شده بود رابگشایند و همه ی خدایان این نیایشگاه ها را به جای خود باز گرداندم.
همه ی مردمانی را که پراکنده و آواره شده بودند را به جایگاه های خود برگرداندم و خانه های ویران آنها راآباد کردم همه ی مردم را به همبستگی فرا خواندم همچنین پیکره ی خدایان سومر واکد راکه نبونید بدون واهمه از بابل اورده بود به خوشنودی مردوک خدای بزرگ و به شادی و خرمی به نیایشگاه های خودشان باز گرداندم بشود که دل ها شاد گردد.
بشود خدایانی که آنان را به جایگاه نخستین شان باز گرداندم هر روز در پیشگاه خدای بزرگ برایم زندگانی بلند خواستار باشند بشود که سخنان پر برکت و نیکخواهانه برایم بیابند بشود که آنان به خدای من مردوک بگویند :به کوروش شاه٬پادشاهی که ترا گرامی می دارد وپسرش کمبوجیه٬جایگاهی در سرای سپند ارزانی دار.
من برای همه مردم جامعه ای آرام فراهم ساختم و دوستی و آرامش را به همه ی مردم هدیه کردم

I am cyrus٫king of the world٫great king٫mighty king٫king of bobylon٫king of the land of summer and akkad٫king if the four quarters٫son of cambyses٫great king of anshan٫grand son of cyrus٫great king٫king of anshan٫descendant of teipes٫great king٫king of anshan progeny of an unending royal line٫whose rule Bel and Nabu cherish٫whose kingship they desire for their heart's pleasure.When I٫well-disposed٫entered Babylon٫I setup the seat of domination in the royal palace amidst jubilation and rejoicing.Marduk the great god caused the big-hearted inhabitants of Babylon to…me. I sought daily to worship him.My numerous troops moved about undisturbed in the midst of Babylon .I didn't allow any to terrorise the land of/Sumer/and Akkad.I kept in view the needs of Babylon and all its sanctuaries to promote their well-being.The citizens of Babylon … I lifted their unbecoming yoke.Their dilapidated dwelling I restored.I put an end their misfortuned.At my deeds Marduk٫the great lord rejoiced٫and to me٫cyrus٫the king who worshipped him٫and to Cambyses٫My son٫the offspring of (my) lions٫and to all my troops he graciously gave his blessing and in good spirits before him we/glorified/exceedingly his high/divinity/.all the kings who sat in the throne rooms٫throughout the four quarters٫ from the upper to the lower sea٫those who dwelt in …..٫all the kings of the west country who dwelt in tents ٫brought me their heavy tribute and kissed my feet in babylon .from….to the cities of Ashur and susa٫agade٫ashnuna٫the cities of zamban٫meturnu٫der as far as the region of the land of gutium٫the holy cities beyond the Tigris whose sanctuaries had been in ruins over a long period the gods whose abode is in the midstof them I returned to their places and housed them in lasting abodes. I gathered together all their inhabitants and restored (to them) their dwellings. The gods of summer and akkad whom Nabonidus had to the anger of the lord of the gods ٫boughts in Babylon ٫I at the bidding of Marduk the great lord made to dwell in peace in their inhabitants٫delightful٫ abodes ٫may all the gods whom I have placed within their sanctuaries addres a daily prayer in my favour before Bel and Nabu ٫that my days may be long ٫and may they say to Marduk my lord .:may Cyrus the king who reverses thee and cambyses is son ……….

آذرگان

2006-11-27T00:20:00.000-08:00

در گاهشماری اوستایی روز نهم هر ماه آذر نام دارد و آذر ایزد ویژه ی همه ی آتش ها است و از احترام ویژه ای نسبت به سایر آخشیج ها برخوردار است در ماه آذر روز نهم جشن ویژه ی این ایزد(آذر گان)است که در گاهشماری امروزی (خورشیدی) روز سوم آذر می باشد
در آذر جشن مردم در خانه ها و بام ها آتش می افروختند و آن روز را با شادمانی و خواندن آتش نیایش که بخشی از اوستا است و آماه سازی خوراک های ویژه و آفرینگان خوانی جشن می گرفتند در این روز نیز آتشکده ها را آراسته و آذین بندی می کردند پاکیزگی فردی از جمله ستردن موی و چیدن ناخن در این روز نیکو بودو این باور در این روز خجسته است که رایزنی درباره ی امورو دشواری ها به برآیند خوبی خواهد انجامید
آذر به چم آتش است و یکی از چهار آخشیج پاک کننده نزد ایرانیان است و هنوز در بسیاری از فرهنگ های ایلی و روستاهای دست نخورده و بکر ایران زمین مورد احترام است
یافتن آتش بزرگ ترین پدیده و یافته ی بشر است و پیشرفت بشر بسیار بر پایه ی این یافته است و بر اساس شاهنامه و استوره های ایران یافتن آتش را به هوشنگ شاه پیشدادی نسبت داده اند
از گذشته در هر آیین برای هماهنگی و هدفدار بودن دین پرستش سو (قبله) را گذاشته اند که برای مسلمانان کعبه است و مسلمانان شیعه فزون بر آن یک مهر که از خاک درست شده است را پیش خود گذاشته و سجده می کنند ساختمان کلیسا ها به گونه ای ست که محراب کلیسا همیشه رو به باختر است و مسیحیان هنگام نیایش در کلیسا رو به خاور می ایستند و بیرون از کلیسا رو به عکس عیسا و مریم یا چلیپا(صلیب) به نیایش می پردازند کلیمیان نیز هنگام نیایش رو به اورشلیم(بیت المقدس) دارند و پرستش سوی زرتشتیان نور و روشنایی است و به هر شکل که تجلی نماید خواه این نور از خورشید وماه باشد خواه از آتش و یا چراغ فروزان چون نمادی از وجود پروردگاراست مورد توجه است همچنین زرتشت فرمود که چهار آخشیچ را که آتش و آب وخاک و باد است را پاک نگه دارند این دو دیدگاه احترام به آتش و توجه به سوی آن هنگام نیایش مردمی که از فلسفه ی مزد یسنا(زرتشتی گری) آگاهی نداشتند را بر آن داشت تا پرستندگان اهورمزدا را آتش پرست بخوانند!! و این بسیار جای شگفتی است زیرا زرتشتیان بنا به گفته ی زرتشت تنها پروردگار یکتا را می پرستند

گات ها

2006-11-10T19:18:00.000-08:00

ای مردان و ای زنان
بدانید که در این جهان
دروغ تباه کننده ی زندگی است
پس از آن دوری کنید و آن را نگسترانید
و این بدانید که آن خوشی
که با فریفتن دیگران بدست آید
مایه ی رنج واندوه است
زیرا تبهکارانی که با راستی در نبردند
خوشبختی پایدار را در زندگی خود نابود می کنند

زرتشت یسنا،هات٥٣،بند٦

آبانگان

2006-10-24T09:50:00.000-07:00

درگاهشماری اوستایی دهمین روز از ماه آبان روز آبان است که در گاهشماری خورشیدی برابر می شود با چهارم آبان به این دلیل که شش ماه نخست سال خورشیدی سی و یک روز است . و برابر شدن ماه وروز آبان جشن آبانگان است

در اوستا آبان به چم آب ها و هنگامه ی آب است که در سانسکریت آپه گفته می شود و یکی از چهار آخشیچ یا عنصر پاک کننده نزد ایرانیان باستان می باشد و چون این ماه برابر با آغازباریدن باران وفراوانی آب است به ماه آبان نامگذاری شده است ایرانیان باستان همچون دیگر جشن ها در این روز به آتشکده ها می رفتند و پس از برگزاری آیین های شاد به کنار رود خانه ها و رود های روان رفته و با خواندن( آب زور) که بخشی ازاوستا است و به دست موبدان خوانده می شود اهورامزدا را ستایش کرده و درخواست فراوانی آب وآبادانی می کنند

بنا به گفته ای دیگر در این روز پس از جنگ هایی بین ایرانیان و تورانیان که افراسیاب تورانی دستور می دهد کاریز ها و رود ها را ویران کنند و زو پسر تهماسپ شاه دستور می دهد دوباره آن رودها را لایروبی وآباد کنند به پاس این کار جشن آبانگان بر پا شد

اب همچون سه آخشیچ دیگر(باد و خاک وآتش) پاک بوده و در اوستا آلودن آنها گناه بود ایرانیان باستان این چهار آخشیچ که پایه ی زندگی را تشکیل می دادند را گرامی می داشتند و برای هر یک فرشته ی ویژه ای را می دانستند که فرشته ی آب ها همان آناهیتا است.بایسته یاد آوری است که گاهی این احترام به زیاده روی می انجامید و ایرانیان برخی از آبزیان همچون قورباغه وخرچنگ که گمان می کردند آب را می آلایند را می کشتند

هرودت تاریخ نویس یونانی در زمینه ی نگرش ایرانیان به آب می نویسد: ایرانیان در میان آب ادرار نمی کنند آب دهان نمی اندازندو آنچه ناپاک است را در آن نمی اندازند ...بسنجید با وضع کنونی جوی های تهران ،دریای کاسپین، خلیج پارس و رود کارون که جای بسی نگرانی و اندوه است

در راستی گذشتگان ما بانیان نگاهبانی از محیط زیست بودند و امروزیان همه درگیر روزمره گی و اینکه چگونه کمی بیشتر پول به جیب بزنند و روز را شب کنند

مهرگان

2006-10-01T07:30:00.000-07:00

می ستاییم مهر دارنده ی دشت های پهناور را٬او که به همه ی سرزمین های ایرانی خانمانی پر از آشتی پر از آرامی و پر از شادی می بخشد
(مهر یشت)
فریدون چو شد به جهان کامگار/ ندانست جز خویشتن شهریار
به رسم کیان تاج وتخت مهی/ بیاراست با کاخ شاهنشهی
به روز خجسته سر مهر ماه /به سر بر نهادآن کیانی کلاه
زمانه بی اندوه گشت از بدی/ گرفتند سر یک ره ایزدی
می روشن و چهره ی شاه نو/ جهان گشت روشن سر ماه نو
بفرمود تا آتش افروختند/ همه عنبر و زعفران سوختند
پرستیدن مهرگان دین اوست /تن آسانی و خوردن آیین اوست
کنون یادگار است ازو ماه مهر/ به کوش و به رنج ایچ منمای چهر

در اوستا "مهر" بزرگترین ایزدان است نام این ایزد در سانسکریت "میترا"در پهلوی "میثرا" ودر اوستا"میتر" آمده است . مهر به چم مهربانی است و پیوندی است میان نور و فروغ ازلی وپرتو نورهای خورشید است نه خود خورشید(مهر یشت).
پیش از پیدایش زرتشت برای ایزد مهر آیین قربانی و هدیه های خونین برای دیگر خدایان نیز انجام می شد و کاهنانی که کرپن نام داشتند این کار را انجام می دادند و مهر یکی از خدایان به شمار می آمد که با پیدایش زرتشت مقام این خدایان از جمله مهر تا سطح ایزدان پایین آمد زرتشت قربانی و آیین هایی همانندآن را که با سکر و بیخودی آنجام میشد نکوهش کرد واین اندیشه های ضد خرافی زرتشت در گات ها به جای مانده است.
به موجب گاهشماری اوستایی سال به دو فصل بخش می شد: تابستان بزرگ"هَمَ" و زمستان بزرگ"زَینَ" که نخستین هفت ماه و دومی پنج ماه بود. نوروز در آغاز تابستان بزرگ و مهرگان در آغاز زمستان بزرگ جای داشت گفته می شود که بنا به باور های ایرانیان باستان پروردگار یاقوت را در نوروز و زبرجد را در مهرگان برای زینت بندگان آفرید و برتری این دو گوهر گرانبها بر دیگر گوهرها بیانگر اهمیت این دو جشن است..
در روزگار ساسانیان یا پیش از آن از این دو فصل نابرابر چهار فصل برابر پدید آوردند که تا به امروز دوام آورده است این چهار فصل عبارتند از: وهار٬ هامین٬ پاتیز٬ و زمستان.
جشن مهرگان از مهر روز در ماه مهر آغاز می شده و تا شش روز نیز ادامه داشت که خود جشن های بزرگ و بسیار شادی بود در سرزمین ایران به گزارش شاهنامه فردوسی انگیزه ای که به پیدایش جشن مهرگان در تاریخ ایران نسبت می دهد پیروزی ایرانیان بر آژی دهاک(ضحاک) ستمگر به رهبری کاوه آهنگر است که پس از پایمردی فراوان آژی دهاک را به بندآوردند و فریدون را بر اورنگ شاهی نشاندند.
در سده ی نخست پیش از میلاد آیین مهرپرستی به دست رومی ها در سراسر اروپا و بخش باختری و شمال آفریقا و کناره های دریای سیاه را پوشانید و منتشر شد در سده ی چهارم میلادی که در روم کنستانتین دین مسیح را پذیرفت تلاشی دو چندان انجام شد تا دین مسیح را جایگزین آیین میتراییسم کند اما چون نتوانست بیش از نیمی از آیین و آداب مهری را مُهر مسیحی زدند روز بیست وپنج دسامبر که روز زایش مسیح است در راستی روز زایش مهر خورشید است چنانچه رد این گفته در آلمانی سون تانگ و در انگلیسی سان دی است و روزی مقدس و تعطیل است.
ابو ریحان بیرونی در کتاب التفهیم می گوید:شانزدهم روز است از مهر ماه و نامش مهر و اندرین روز افریدون ظفر یافت به بیوراسب جادو آنکه معروف است به ضحاک و در کوه دماوند در بند. و روز ها که سپس مهرگان است همه جشن اند بر کردار آنچ از پس نوروز بود و ششم آن مهرگان بزرگ بود و رام روز نام است و بدین دانندش.
چنانچه پیداست بیرونی در اینجا اشاره به شش روز جشن مهرگان می نماید که آغازش روز مهر از ماه مهر شانزدهم مهر برابر با گاهشماری اوستایی است و انجامش رام روز یعنی بیست و یکم مهر ماه است روز مهر مهرگان کوچک یا عامه و رام روز مهرگان بزرگ یا خاصه است
زرتشت گفت ایرانیان مهرگان بزرگ و کوچک را به یک اندازه بزرگ بدارند که در دوران هرمز شاه پسر شاپور شاه دستور داده شد بین این دو روز را نیز جشن بگیرند که شش روز جشن وشادی در سراسر ایران بر پا بود

دریغ از یک روز جشن شاد و درست و بی دردسر در ایران امروز

آزادی freedom

2006-09-05T22:25:00.000-07:00

آزادی ـ
حق گزینش برای هرکسی تا جایی که حق گزینش را از دیگری نگیرد.
Freedom means:
You are free to choose
as long as
you do not get others freedom to choose.

شهریور گان

2006-08-20T23:30:00.000-07:00

شهریور روز از ماه شهریور چهارمین روز از شهریور ماه باستانی
برابر با روز سی ام امرداد خورشیدی است که برابر با جشن فرخنده ی
شهریورگان می باشد.
واژه ی شهریور در اوستا "خشتره وییره"است که در زبان پهلوی
" خشتور" و در زبان پارسی" شهریور" شده است بخش نخست این
واژه،خشتره به چم توانایی وفرمانروایی کشور است و واژه های شهر
و شهریار از این واژه گرفته شده است بخش دوم این واژه به چم آرزو
شده است وبنابراین چم آمیزه ای آن، فرمانروایی و حکومت آرزوشده
و خواسته شده است. شهریور که یکی از امشاسپندان است در جهان
مینوی نماد توانایی و نیرو است ودر جهان خاکی پاسبانی فلزات با اوست
.ایرانیان این جشن را نیز همانند دیگر جشن های ماهانه با جشن وشادمانی
و گرد همایی برگزار میکردند و هم اکنون نیز برگزار می شود.

امردادگان

2006-07-28T00:46:00.000-07:00

واژه ي اوستايي امرداد "امرتاته"است كه به چم بي مرگي و جاودانگي است و اگر الف آن را كه منفي كننده است برداريم به چم فرشته

ي نيستي و مرگ مي شود كه هم اكنون در ايران به اشتباه "مرداد "گفته مي شود و شايسته است كه اين ماه گرم! به امرداد تغيير نام پيدا كند.
و چون امرداد فرشته ي جاودانگي و بي مرگي است در جهان خاكي نگاهباني گياهان و روييدني ها با اوست.
بايسته ي ياد آوري است كه اين ديد گاه ها فرهنگ گذشته ي پر افتخار ماست و ما بايد بدون كوچكترين تغيير به نسل هاي آينده برسانيم و راستي را پاس بداريم هر چند از ديدگاه امروزي ممكن است پذيرفته نباشند
ايرانيان باستان در اين روز(برابر شدن روز و ماه امرداد) به باغ ها و كشتزارهاي خرم مي رفتند و با نيايش به درگاه مزدا اين آيين را با شكوه و شادي برگزار مي كردند

نگاره ی فروهر

2006-07-18T08:32:00.000-07:00

نگاره ی فروهر نماد ایران باستان و نماد کنونی زردشتیان است. این نگاره در سنگ نوشته ها و کنده کاری های به جای مانده در پارسه(تخت جمشید)٬بیستون و دیگر جاهای ایران زمین یافت می شود همچنین پیش ازانقلاب اسلامی آرم باشگاه پرسپولیس بوده و فزون بر آن زینت بخش اسکناس های دوران پهلوی بوده است.

واژه ی "فروهر"(پهلوی)یا "فره وشی"(اوستایی) از دو بخش"فرَ" به چم پیش و
جلو و "وَهَر"یا "وشی" به چم بالندگی ٬ افزاینده و ایمان است که روی هم رفته نیروی پیش برنده و پیشرفت آدمی است در یک دیدگاه کلی می توان فروهر را پرتوی خداوندی ومینوی و گونه ی آسمانی هر چیزی دانست.
بنا بر نوشته های درون اوستا٬آدمی از پنج نیروی مینوی به وجودآمده است:

نخستین نیرو "اهو" یا اخو است به چم جان٬که نیروی جنبش٬حرکت وزندگی.
دومین نیرو "دئنا" نام دارد که می توان آن ر به دین ٬بینش و وژدان بیان کرد.
سومین نیرو" بئوذ است که همان نیروی درک وهوش است که در پهلوی "بود" و در پارسی"بوی" گویند.
نیروی چهارم "اورون یا همان روان(روح) آدمی است.
و پنجمین نیرو٬"فروهر که نیروی پیش برنده ونگاهبان است.
شایدکهن ترین جایی که ازاین واژه نام برده شده٬نام یکی از پادشاهان ماد فریورتیس است. همچنین درسنگ نوشته های پارسی باستان نام یکی از سرداران مخالف داریوش بزرگ هخامنشی است که شاه با او پیکار کرد.فروهر را می توان نیرویی دانست که که پرودگار برای نگهداری آفریدگان نیک ایزدی از آسمان فرستاده است.در آیین زردشت همه ی موجودات دارای فروهر می باشند وسراسر آفرینش از پرتو فروهر ها پایدار است. پیش از آفرینش جهان خاکی اهورامزدا٬ فروهر هر یک از آفریدگان نیک این گیتی را در جهان مینوی آفرید و هر فروهر را برای نگهداری آن آفریده به جهان خاکی فرو فرستاد و پس از مرگ آن آفریده فروهر او دیگر بار به سوی آسمان باز می گردد اما هیچ گاه کسی را که به او وابستگی داشته را فراموش نمی کند و هر سال یک بار پیش از نوروز به زمین می آیند و برای همین است که شاید آیین گهنبار سوری(چهارشنبه سوری)و روشن کردن آتش برای روشنایی راه فروهر ها باشد.
ایرانیان باستان وزردشتیان روز نوزدهم فروردین را روز ویژه ی فروهر ها می دانندو به یاد درگذشتگان آیین دینی(نه غم انگیز) بر گزار می کنند.
اکنون به بیان هفت رمز نهفته در نگاره ی فروهر می پردازیم:

نخستین رمز٬ مردی که در میان نگاره است ٬نماد یک انسان کامل و خردمند(پیر خردمند)است که پختگی و دانایی در چهره ی اوست و بزرگی و دانایی آدمی در پی تکامل روح و روان وپالایش درون از آلودگی ها به دست می آید.
دومین رمز٬دست راست رو به بالا نماد نیایش به درگاه مزدا است و همین حالت در نیایش مردم تا به امروز ادامه دارد.
سومین رمز٬حلقه ای ست که در دست چپ پیر خرد مند است و نماد پیوند با خدای یگانه را بیان می کند و این حلقه تا به امروز نماد پیوند است ودر سراسر جهان در جشن های ازدواج٬ حلقه نماد پیمان عروس و داماد می باشد.
چهارمین رمز٬ دو بال عقاب(؟) در سه ردیف که نماد گفتار نیک٬پندار نیک و کردار نیک است.
رمز پنجم حلقه ای ست که بر دور کمر مرد است و نماد زمان بی آغاز و بی انجام است و بیانگر گذر انسان از جهان خاکی(زمین) است.
ششمین رمز که دو رشته ی آویخته از دایره ی زمان است بیانگر دو گوهر همزاد وجود آدمی(نیک و بد)(سپنتا مینو وانگره مینو)است.

"به هم این دو گوهر چوآمد فراز شد آن زندگی بخش و این مرگ ساز"
و هفتمین و واپسین رمز٬دامن سه بند که نماد اندیشه٬گفتار و کردار بد است و از این جهت رو به پایین است که آدمی را از رسیدن به بالا و بزرگی باز می دارد.

سرچشمه ها:

فرهنگ واژگان دکتر ﻤﻌﻴﻥ -
گاهشماری و جشن های اﻴران باستان هاشم رضی -
هفت رمز نمادﻴن فروهر ﻴسنای تبرﻴزی -

تیرگان

2006-07-01T03:56:00.000-07:00

چنین آغاز کرد
آن مرد با دشمن
منم"آرش"سپاهی مرد آزاده
برای آزمون سخت دشمن اینک آماده
در این پیکار در این کار دل خلقی ست در مشتم
....
سیزدهمین روز در هر ماه گاهشماری یکتایی "تیر" یا "تشتر" نام دارد ."تشتر" یک واژه ی پهلوی به چم فرشته ی باران است و به باریدن باران کمک می کند در ماه تیر هنگامی که روز تیر فرا می رسد آن روز را "جشن تیرگان" می نامند .
تیرگان نیز یکی از از جشن های بزرگ ایران باستان و همردیف جشن های نوروز مهرگان و سده بوده که با شکوه ویژه ای برگزار می گشت و اکنون نیز برگزار می شود.
گفته می شود در چنین روزی چون افراسیاب پادشاه تورانی بر منوچهر شاه پیشدادی ایران پیروز می شود واو را در تبرستان گرفتار می کند دو پادشاه با هم سازش می کنند و قرار بر این شد از قله ی دماوند "آرش" جوان دلیر ایرانی تیری به چله ی کمان نهد و رها کند تا مرزدو کشور پیدا شود و "آرش" همه ی توان و جان خود را بر روی این تیر نهاد و پس از رها شدن تیر در گذشت (آری آری جان خود در تیر کرد آرش / کار صد ها صد هزاران تیغه ی شمشیر کرد آرش...) وتیر در کنار رودخانه ی جیحون بر درختی نشست و مرز دو کشور نامیده شد.
دید گاه دیگری در پیوند با جشن تیرگان٬آن است که در زمان ساسانیان وپادشاهی پیروز در ایران هفت سال خشکسالی روی داد ودر چنین روزی مردم به دستور پادشاه رو به بیابان ها آوردند وبا نیایش به درگاه پروردگار آرزوی باریدن باران را کردند و پس از آن باریدن باران آغاز گردید و به شادی آن در چنین روزی ایرانیان به یکدیگر آب می پاشند آنچه ویژگی این جشن است ایرانیان باستان چند روز پیش از جشن خانه ها را پاکیزه می کنند و آب پاشی می کنند و در بامداد روز جشن همه آب تنی کرده تن پوش نو پوشیده به شادی و جشن می پردازند وتار نازکی از ابریشم هفت رنگ و سیم نازک و ظریفی به هم می بافند که به نام تیر و باد شناخته می شود و شاید نشانه ی رنگ های رنگین کمان در آسمان آن روز بارانی پس از هفت سال خشکسالی باشد و یا نمادی از تیر و کمان آرش... این تار در روزجشن به دست بسته می شود و ده روز پس ازجشن آن را به باد می سپارند.
سر چشمه ها:
از نوروز تا نوروز- کوروش نیکنام
فرهنگ فارسی -شادروان دکتر معین
سالنما ی راستی